• Nguồn: Internet
  • Biên dịch: Mai Hien

Được nuôi dưỡng cẩn thận và chăm chút để đem đến hình hài cũng như màu sắc tuyệt đẹp, cá Koi đã trở thành một biểu tượng đặc trưng của Nhật Bản. Với giá hàng trăm nghìn đô la và thậm chí có thể tham gia các cuộc thi trên khắp thế giới.

Loài cá Koi đã phổ biến trong nhiều thập kỷ ở Nhật Bản, nơi các nhà lai tạo hàng đầu đưa những mẫu được đánh giá cao nhất (được gọi là “nishikigoi”) để tham gia “cuộc diễu hành sắc đẹp” có tính cạnh tranh cao. Nhiều cuộc thi như vậy được tổ chức ở Tokyo, các giám khảo sẽ đánh giá những chú cá Koi có giá trị nhất.

Những tiêu chí đánh giá cá Koi

Cá Koi có đủ màu sắc của cầu vồng: trắng như ngọc trai, đỏ tươi, xám đục, xanh đậm, vàng lấp lánh. Nhưng chính độ cong của con cá mới chiếm tới 60% điểm số cuối cùng. Isamu Hattori – người điều hành hiệp hội Nhật Bản dành cho các nhà lai tạo cá chép Koi đã giải thích như vậy. Ông nói thêm, màu sắc và độ tương phản chiếm 30%.

Và 10% cuối cùng? Đó chính là “Hinkaku” – một khái niệm khó xác định và thậm chí khó đánh giá hơn cả, được lược dịch là “sự hiện diện” hay “hào quang” của loài cá.

Câu chuyện về giá trị của cá Koi Nhật Bản
Câu chuyện về giá trị của cá Koi Nhật Bản

Những vấn đề gặp phải

Mikinori Kurikara – một nhà lai tạo cá Koi ở Saitama, phía bắc Tokyo, đã giải thích về “‘Hinkaku”. “Chăm sóc cá Koi cũng giống như chăm sóc con cái của bạn hàng ngày. Bạn quan tâm đến những đứa trẻ của mình và muốn chúng phát triển khỏe mạnh. Theo cách tương tự, bạn chăm sóc những con cá này, đánh giá cao và yêu mến chúng”. Tại trang trại của anh, hàng nghìn con “nishikigoi” (cá chép màu) nhỏ xíu bơi lội trong những bồn nước sâu được lọc cẩn thận, được phân chia tỉ mỉ theo độ tuổi và màu sắc.

Một số phận “kém vinh quang” hơn đang đón chờ những chú cá Koi khác không đủ may mắn để lọt vào mắt xanh của các nhà lai tạo, chúng bị bán đi làm thức ăn. “Đó là một công việc thực sự tinh tế, thực sự khó khăn. Mọi thứ đều quan trọng: đất, chất lượng nước, thức ăn”.

Nấc thang xã hội

Nấc thang xã hội
Nấc thang xã hội

Ngày nay, bất kỳ khu vườn truyền thống nào của Nhật Bản đều cũng có rất nhiều cá Koi đầy màu sắc, nhưng đó là một truyền thống mới gần đây. Khoảng 200 năm trước, dân làng ở vùng núi xung quanh Niigata (phía tây bắc Nhật Bản) bắt đầu thực hành công nghệ chuyển đổi gen. Lần đầu tiên, họ bắt đầu lai tạo những con cá chép quý hiếm có màu sắc sặc sỡ, không phải để làm thực phẩm mà vì giá trị thẩm mỹ thuần túy. Cơn sốt “nishikigoi” đã dần dần chiếm lĩnh toàn bộ Nhật Bản và sau đó lan sang các khu vực khác của châu Á.

Yutaka Suga – giáo sư tại Viện Nghiên cứu Cao cấp về Châu Á tại Đại học Tokyo, cho biết ban đầu cá Koi đặc biệt phổ biến ở Trung Quốc, nơi cá chép bơi ngược dòng tượng trưng cho ý tưởng về sự bền bỉ dẫn đến giàu sàn – giống như những người leo lên nấc thang của xã hội. Ngày nay, cá Koi là ngành kinh doanh và xuất khẩu đang bùng nổ của Nhật Bản – 90% sản lượng nội địa được xuất khẩu và bán đấu giá.

Năm 2016, Nhật Bản đã xuất khẩu kỷ lục 295 tấn cá chép Koi, đạt kim ngạch 3,5 tỷ yên (31 triệu USD), tăng gần 50% so với năm 2007 – theo Bộ Nông nghiệp Nhật Bản.

Ông chủ hiệp hội cá chép Hattori cho biết. “Ngày nay, một con cá chép Koi 2 năm tuổi có thể bán với giá 30 triệu yên (265.000 USD), rất cao so với 10 năm trước”.

Giống như các chủ sở hữu ngựa đua, nhiều chủ sở hữu nước ngoài để lại tài sản quý giá của họ trong các trang trại Nhật Bản ở quê hương để có thể cạnh tranh trong các cuộc thi cá Koi uy tín nhất, vốn chỉ dành cho những người nuôi trong nước. Một chủ sở hữu như vậy là nhà sưu tập cá Koi Trung Quốc Yuan Jiandong, đã có mặt ở Tokyo để cổ vũ cho những chú cá Koi của mình. “Đây không phải là một cách kiếm tiền. Đó là một cách tiêu xài để giải trí” – ông chủ dược phẩm đến từ Thượng Hải nói. “Nhưng sở hữu cá Koi không chỉ là một cách phô trương sự giàu có. Khi bạn nhìn thấy những con cá xinh đẹp này lượn quanh hồ, bạn sẽ quên đi những căng thẳng của cuộc sống hàng ngày và cảm thấy bình yên trong tâm hồn.” Và đó là những điều vô giá!